Gezagsverhouding: het zwaarste criterium bij schijnzelfstandigheid

Wat de rechter beoordeelt

Sinds het Deliveroo-arrest (HR 24-3-2023) wordt niet één kenmerk beslissend, maar het totaalbeeld. Gezag weegt daarin zwaar: kan de opdrachtgever bepalen hóe je het werk doet, of alleen wát het resultaat moet zijn? Het toetsingskader-Aartsen splitst dit verder uit in werkinhoudelijke aansturing, organisatorische inbedding en zelfstandig ondernemerschap.

Signalen die op gezag wijzen

• Vaste werktijden, prikklok of verplichte aanwezigheid op kantoor.
• Verlof of vakantie "aanvragen" in plaats van melden.
• Deelname aan functioneringsgesprekken of beoordelingscycli.
• Werken volgens interne protocollen die ook voor personeel gelden.
• Een leidinggevende die je werkverdeling bepaalt.
• Verplichte interne trainingen of onboarding zoals werknemers die krijgen.

Signalen die op zelfstandigheid wijzen

• Je bepaalt zelf je werkwijze, planning en volgorde.
• Afspraken zijn geformuleerd als resultaat of oplevering, niet als uren.
• Je gebruikt eigen gereedschap, laptop, software of werkkleding.
• Je werkt voor meerdere opdrachtgevers in dezelfde periode.
• Je draagt aansprakelijkheid voor fouten en herstelt op eigen kosten.

Zo herstel je een opdracht met te veel gezag

Herformuleer de overeenkomst naar resultaatverplichtingen, schrap bepalingen over werktijden en aanwezigheid, en spreek af dat je zelf bepaalt hoe je het resultaat bereikt. Leg wijzigingen schriftelijk vast — bij een controle telt de praktijk, maar een sluitend dossier maakt uitleg aanzienlijk makkelijker.