Schijnzelfstandigheid: wat het is en hoe je het voorkomt
Schijnzelfstandigheid is sinds 2025 weer een actief handhavingsthema. Deze gids legt uit wanneer een opdracht omslaat in een (verkapte) dienstbetrekking, hoe de Belastingdienst dat beoordeelt en welke maatregelen jij vandaag kunt nemen.
De drie kenmerken
Volgens artikel 7:610 BW is er een arbeidsovereenkomst als drie elementen aanwezig zijn:
- 1. Arbeid — persoonlijke verplichting werk te verrichten.
- 2. Loon — een tegenprestatie in geld of natura.
- 3. Gezag — de opdrachtgever bepaalt hoe, waar en wanneer.
Zijn alle drie aanwezig, dan kwalificeert de relatie als dienstbetrekking — ongeacht wat het contract zegt.
5 rode vlaggen
- Je werkt >70% van je omzet voor één klant, structureel langer dan 12 maanden.
- De opdrachtgever bepaalt je werkdagen en aanwezigheid.
- Je kunt je niet laten vervangen.
- Je gebruikt apparatuur, e-mail en systemen van de klant.
- Je tarief ligt onder €38/uur (wettelijk vermoeden van werknemerschap).
5 groene vlaggen
- Meerdere klanten gespreid over het jaar.
- Eigen werkwijze, deadlines op output.
- Eigen materialen en zakelijke verzekering.
- Vervangingsclausule in het contract.
- Zichtbaar ondernemerschap: website, KvK-profiel, marketing.
De gevolgen bij vaststelling
De opdrachtgever krijgt een naheffing loonheffingen (loonbelasting + premies WW/WIA/Zvw) tot 5 jaar terug, plus heffingsrente. In 2026 (zachte landing) worden géén verzuimboetes opgelegd — maar bij opzet of grove schuld wél een vergrijpboete loonheffingen (art. 67f AWR, tot 25%/50%). Vanaf 2027 vervalt de zachte landing en zijn reguliere verzuimboetes mogelijk. De zzp'er kan onterechte ondernemersaftrekken moeten terugbetalen.
Test je risico
3 vragen, direct een risico-indicatie voor jouw opdracht. Gratis, geen account.