Wet DBA uitgelegd voor zzp'ers (2026)
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst de Wet DBA weer actief. In deze gids lees je in 8 minuten wat de wet betekent voor zzp'ers en opdrachtgevers in 2026, welke criteria gelden en hoe je naheffingen voorkomt.
Wat is de Wet DBA?
De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) verving in 2016 de VAR. Doel: vaststellen of een werkrelatie een echte opdracht (zzp) is of een verkapte dienstbetrekking. Tussen 2016 en 2024 was er een handhavingsmoratorium — sinds 2025 is dat opgeheven en handhaaft de Belastingdienst weer actief.
De 9 Deliveroo-gezichtspunten
Het Deliveroo-arrest (Hoge Raad, 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443) formuleert 9 niet-limitatieve gezichtspunten (rov. 3.2.5) waarmee een rechter en de Belastingdienst de arbeidsrelatie toetsen. Geen gezichtspunt is doorslaggevend; het is altijd het totaalbeeld.
- 1. Aard en duur van de werkzaamheden
- 2. Wijze waarop werk en werktijden worden bepaald (gezag)
- 3. Inbedding van werk en werkende in de organisatie van de opdrachtgever
- 4. Persoonlijke arbeidsplicht of vrije vervanging
- 5. Wijze van totstandkoming van de contractuele regeling
- 6. Wijze waarop en hoogte van de beloning (inclusief tariefhoogte; onder €38/uur geldt na inwerkingtreding van Wet 36.783 een rechtsvermoeden)
- 7. Commercieel/ondernemersrisico
- 8. Werkelijk gewicht van contractuele bedingen in de praktijk
- 9. Gedrag in het economisch verkeer als ondernemer (KvK, meerdere klanten, acquisitie, fiscale behandeling)
Wat verandert er in 2025–2026?
- Volledige handhaving: naheffingen vanaf 1 januari 2025 over nieuwe situaties.
- Geen nieuwe goedgekeurde modelovereenkomsten — bestaande lopen af.
- Verduidelijkingsdeel VBAR ingetrokken (Rijksoverheid, 6-3-2026, min. Aartsen) — alleen het rechtsvermoedendeel blijft over.
- Rechtsvermoeden werknemerschap onder €38/uur: TK aangenomen 21-4-2026, EK aangenomen 16-6-2026 — inwerkingtreding op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.
- Zachte landing 2026: geen verzuimboetes, eerst bedrijfsbezoek. Vergrijpboetes (opzet/grove schuld) wél mogelijk. Volledige harde handhaving vanaf 2027.
Checklist: hoe blijf je veilig zzp'er?
- ✓ Werk voor minimaal 2–3 opdrachtgevers per jaar.
- ✓ Laat in je contract zien dat jij de werkwijze bepaalt.
- ✓ Neem een vervangingsclausule op.
- ✓ Houd je tarief boven €38/uur of factureer op resultaat (vermoedensgrens vanaf 2026).
- ✓ Voer je eigen marketing (website, KvK, offertes) zichtbaar.
- ✓ Loop commercieel risico (eigen materialen, geen doorbetaling bij ziekte van klant).
Test je eigen opdracht
Doe de gratis DBA-check (3 vragen, 60 seconden) of de volledige DBA-scanner met modelovereenkomst voor één opdracht.